Ödeme Sistemleri ve Kredi Kartları

Merhaba, bu yazımızda ödeme sistemleri ve özellikle kredi kartları üzerinde duracağız.

En birincil ödeme aracı nakittir; ancak günümüz dünyasında nakit kullanımı giderek azalmaktadır. Ayrıca makroekonomik açıdan bakıldığında, paranın cepte taşınmasından ziyade bankacılık sistemi içinde bulunması; hem ülke ekonomisi hem de paranın değerlendirilmesi açısından tercih edilen bir durumdur.

Ödeme sistemleri; banka kartı, ön ödemeli kart ve kredi kartı seçenekleriyle harcamayı kolaylaştırsa da, finansal sağlığın korunması için temel ilke kazandığın kadar harcamak ve özellikle kredi kartını disiplinli kullanmaktır.

Banka kartı, ya da diğer adıyla ATM kartı, bankacılık işlemlerinizin büyük bir kısmını şubeye gitmeden ve saat kısıtlaması olmadan yapabilmenizi sağlar. Para transferleri, bakiye ve hesap sorgulama, para çekme ve yatırma, fatura ödeme gibi işlemleri ATM’ler aracılığıyla gerçekleştirebilirsiniz. Günümüzde farklı bankaların ATM’leri de belirli bir işlem ücreti karşılığında kullanılabilmektedir.

Ön ödemeli kartlar, daha sonra harcama yapmak üzere önceden belirlediğiniz tutar kadar karta yükleme yapmanıza imkân tanır. Karta yüklenen tutar, kartın limiti niteliğindedir ve yalnızca bu tutar kadar harcama veya para çekimi yapılabilir. Bu kartlar bir banka hesabına bağlı değildir; kart sahibinin karta yükleme yapmasıyla kullanılabilir.

Ön ödemeli kart tercih edilmesinin başlıca nedenlerinden biri güvenliktir. İnternet üzerinden yapacağınız alışverişlerde, yalnızca harcayacağınız tutarı yükleyerek kullanabileceğiniz bu kartlar sayesinde ek masraflarla karşılaşmazsınız. Kart bilgilerinin ele geçirilmesi durumunda, kartta bakiye bulunmuyorsa risk de oluşmaz.

Ayrıca ön ödemeli kartlar, gençler için banka kartı kullanım alışkanlığı kazandıran bir platform sunar. Ailesinden aldığı harçlıkla geçinen öğrenciler için hem kontrollü harcama imkânı sağlaması hem de güvenli bir seçenek olması nedeniyle tercih edilebilir.

Finansal okuryazarlık açısından banka kartıyla alışveriş yapmanın en büyük avantajı, yalnızca hesabınızda bulunan tutar kadar harcama yapabilmenizdir. Kredi kullanımı söz konusu değildir. Dezavantajı ise puan biriktirme, taksitli alışveriş gibi avantajların banka kartlarında genellikle bulunmamasıdır. Ayrıca banka kartı kullanımı, kredi skorunun hesaplanmasına etki etmez.

Kredi kartı, tanım gereği bir kredilendirme aracıdır. Kartı veren kurum, yasal sınırlar dâhilinde açık bir kredi imkânı sunar ve kredi kartı kullanımını teşvik etmek amacıyla taksitli alışveriş, ödül ve puan sistemleri gibi avantajlar sağlar. Bu özendirici özellikler, kredi kullanımını cazip hâle getirmek için sunulur.

Kredi kartı, finansal okuryazarlık açısından en dikkatli ve disiplinli kullanılması gereken ödeme aracıdır. Kredi kartı ekstresini her ay tamamen ödeyen ve nakit avans kullanmayan bir müşteriden banka faiz geliri elde edemez; yalnızca yıllık kart ücreti tahsil edebilir. Bu nedenle, bir kredi ürünü ne kadar cazip ve kolay görünüyorsa, o ürünü kullanırken de aynı ölçüde dikkatli olunmalıdır.

Her ay kredi kartı borcunuzun tamamını ödeyemiyorsanız, kalan tutar için sonraki ay faiz ödüyorsunuz demektir. Kredi kartlarının önemli dezavantajlarından biri de yıllık kart ücretleri ve gizli masraflardır. Kart aidatı ve yenileme ücretleri, beklenmedik harcama kalemleri oluşturabilir. Ayrıca nakit ihtiyacı durumunda kredi kartından nakit avans çekmek yerine, mevcut bakiyenizi banka kartı aracılığıyla kullanmak daha sağlıklı bir tercihtir.

Belki de üzerinde en çok durulması gereken ilke “kazandığın kadar harca” anlayışıdır. Bu nedenle banka kartı kullanımı daha güvenli bir seçenek gibi görünmektedir. Bununla birlikte, disiplinli kullanıldığında kredi kartı da oldukça değerli bir finansal araçtır.

Kazandığın kadar harca, kartı değil bütçeni yönet.

Gelirinize uygun şekilde kullandığınız sürece kredi kartı geçerli bir seçenektir. Bu noktada, kredi kartı limitinizin otomatik olarak artırılmamasını talep edebilirsiniz. Gerekli durumlarda ise bankanıza başvurarak limit artışı yapmanız mümkündür. Aylık gelirinizin altında belirlenen bir kredi kartı limiti, etkili bir öz kontrol mekanizması oluşturabilir.

Bir sonraki yazımızda yatırım nasıl ve ne şekilde yapılmalıdır sorusunu ele alacağız.

Okuduğunuz için teşekkür ederiz.