Doğru ve Mantıklı Yatırım Nasıl Yapılır

Mantıklı Yatırım Nasıl Yapılır?

Bu yazımızda, her kişinin farklı yatırım özellikleri olduğunu varsayarak doğru ve mantıklı yatırımın nasıl yapılması gerektiğine değineceğiz. Ayrıca makul bir gelir sahibi bir bireyin nasıl yatırım yapabileceği konusunu ele alacağız.

Bütçe yap, tasarruf et, birikim yap, birikimleri yatırımlara dönüştür ve sabırlı ol.

Gelecekte finansal açıdan rahat olabilmemiz ve gerektiğinde aksiyon alabilmemiz için yapmamız gereken ilk şey bütçe yapmaya başlamaktır. Gelir ve giderlerimizi yakından takip etmeliyiz. Dikkatli şekilde yapılan ve disiplinle takip edilen bir bütçe, gereksiz harcamalarımızı tespit etmemize ve bunları azaltmamıza yardımcı olur.

Gereksiz yere yaptığımız her harcama, sokağa atılmış para demektir. Tasarruf ettiğimiz ve yatırıma dönüştürdüğümüz her kuruş ise bileşik getiri etkisiyle zaman içerisinde katlanarak büyür. Birikim yapmamızın temel sebebi, ileride oluşabilecek parasal ihtiyaçlarımızı karşılamak ve bir ihtiyaç anında kimseye muhtaç olmamaktır.

Birikimlerimizi sürekli olarak tehdit eden enflasyon canavarından korumak için reel, yani enflasyonun üzerinde getiri sağlayan yatırım araçlarına yönelmemiz gerekir.Örneğin; enflasyonun %65 olduğu bir yılda, birikimlerimizi %25 faizli bir mevduat hesabında değerlendirmişsek, yıl başında 165 birim mal alabilen birikimimizin alım gücü yıl sonunda 125 birime düşer. Yani birikimimiz alım gücünün yaklaşık dörtte birini kaybetmiş olur.

Öncelikle yatırım yapmakla ilgili bazı önyargıların üzerinden geçelim.“Yatırım yapmak için varlıklı olmak gerekir” düşüncesi bunlardan biridir ve tamamen yanlıştır. Yatırım yapmak yalnızca zenginlerin işi değildir. Geliriniz ve birikiminiz ne kadar küçük olursa olsun yatırım yapabilirsiniz. Gelişen finansal teknoloji sayesinde artık 50–100 TL gibi küçük tutarlarla bile birçok yatırım aracına kolaylıkla ve düşük maliyetlerle erişebilirsiniz.

Bir diğer önyargı ise “Yatırım yapmak risklidir, birikimimi kaybedebilirim” düşüncesidir. Tam tersine, yatırım yapmamak çoğu zaman yatırım yapmaktan daha risklidir. Çünkü yatırım yapmazsanız birikiminiz enflasyon karşısında kesin olarak değer kaybeder. Asıl risk, yanlış yatırım yapmaktır; yani tüm yumurtaları yanlış sepete koymaktır.Tüm birikiminizle kısa vadeli hisse senedi veya kripto para işlemleri yapmak yatırım değil, kumar oynamakla eşdeğerdir. Bu durumda birikimlerinizi kaybetme olasılığı oldukça yüksektir.

Bir başka yanlış düşünce ise “Yatırım yaparak kısa sürede zengin olabilirim” inancıdır. Bu düşünceyle hareket eden birçok kişi, hisse senedi ve kripto paralarda kısa vadeli işlemler yapar, hatta kredi kullanarak aşırı risk alır. Oysa istatistikler göstermektedir ki bu yolla para kazanmaya çalışan acemilerin çok büyük bir bölümü, hatta neredeyse tamamı, tüm birikimlerini kaybetmektedir.

Oysa düzenli birikim ve disiplinli yatırımlar, uzun vadede çok daha sağlıklı ve başarılı sonuçlar doğurur.

Bir diğer önyargı ise “Yatırım konusunda bilgisizim, asla yatırım yapamam” düşüncesidir. Birçok kişi yatırım yapmayı sadece hisse senedi veya kripto para seçmek ya da karmaşık döviz işlemleri yapmak sanır. Oysa yatırım araçlarını seçme ve piyasayı zamanlama işini, uzmanlara ve portföy yöneticilerine bırakmak çok daha doğru bir yaklaşımdır. Birikimlerinizi, bu uzmanların yönettiği fonlar aracılığıyla paylaştırabilirsiniz.

Bu noktada tekrar vurgulayalım: Bütçe yapmak, tasarruf etmek, birikim yapmak ve yatırım yapmak için finans ya da ekonomi alanında uzman olmak şart değildir. Temel bazı prensiplere uyarak, birçok uzmandan bile daha başarılı sonuçlar elde edebilirsiniz.

Bütçe yapıp tasarruf eden, birikimlerini enflasyona karşı koruyacak şekilde uzun vadeli ve riskleri dağıtarak yatırımlara yönlendiren herkes, uzman olmadan da disiplin ve sabırla başarılı bir yatırım süreci oluşturabilir.

Peki yatırım yaparken nelere dikkat etmeliyiz?

• Yatırımlarınızı mutlaka basit bir plan çerçevesinde yapın.

• Piyasalar ne olursa olsun, her ayın belirli bir gününde yatırım yapmayı alışkanlık haline getirin ve bu plandan sapmayın.

• Tüyo, dedikodu ve söylentilere kapılarak yatırım stratejinizi değiştirmeyin.

• Riskleri mutlaka yayın. Birikimlerinizi tek bir yatırım aracında yoğunlaştırmayın. Mevduat, döviz, yatırım fonları, hisse senetleri, sabit getirili menkul kıymetler ve altın, gümüş, bakır gibi emtialara endeksli fonlar arasında dağıtın.

• Zaman içinde piyasalarda dalgalanmalar olacaktır. Bazı yatırımlarınız iyi performans gösterirken, bazıları dönemsel olarak kötü gidebilir. Riskleri yaymak, paniğe kapılmanızı önler.

Anlamadığınız bir yatırım aracına asla yatırım yapmayın. Getiri beklentisi ne kadar yüksek olursa olsun, size karmaşık gelen ürünlerden uzak durun. Yatırım yaptığınız araçlar hakkında bilginizi sürekli güncelleyin ve öğrenmeye açık olun.

Dalgalanmalara hazırlıklı olun. Hisse senetleri, altın ve döviz fiyatları; makroekonomik gelişmelerden, sektörel eğilimlerden ve şirketlere özgü faktörlerden etkilenir ve sürekli dalgalanır.Borsa İstanbul, 35–40 yıllık tarihinde sert düşüşler ve yükselişler yaşamıştır. Altın fiyatları uzun süre yatay seyredebilirken, sonrasında ardı ardına rekorlar kırabilir. Döviz kurları da sürekli iniş çıkış gösterir. Bu dalgalanmalar sizi yatırım kararlarınızdan uzaklaştırmasın.

Kısa vadeli söylentilere ve tahminlere asla kulak asmayın. Uzman olsun ya da olmasın, kimsenin kısa vadeli piyasa tahminlerine göre yatırım yapmayın. Kimse piyasaların geleceğini sürekli ve doğru şekilde tahmin edemez. Tutmuş gibi görünen tahminlerin çoğu tesadüftür.

Disiplin, sabır ve doğru planla yatırım herkes için mümkündür.

Hisse senedi seçmek yerine, profesyonel portföy yöneticilerinin yönettiği fonlara, düşük maliyetli endeks fonlarına ve hisse senedi ağırlıklı yatırım fonlarına yönelin. Uzun vadede endeks getirisini yakalamak, başarılı bir yatırım için yeterlidir.

Asla aşırı risk almayın. Kredi kullanarak hisse senedi almak, kaldıraçlı döviz işlemleri yapmak gibi karmaşık ve yüksek riskli işlemlerden uzak durun. Amacınız başkasının parasıyla kısa vadede kazanç sağlamak değil, kendi birikiminizi uzun vadede büyütmek olmalıdır.

Yatırımlarınızı düzenli olarak takip edin ve gözden geçirin. Bir hata yaptığınızı düşünüyorsanız, uzman görüşü alın. Profesyonel bir portföy yöneticisinin yönettiği fona yatırım yaptıysanız, fonun performansını izleyin.Bazı yatırımlarınız zararla sonuçlanabilir; bu kaçınılmazdır. Önemli olan, kazandıran yatırımların zarar edenlerden fazla olmasıdır. Zarar eden yatırımları erken tespit etmek önemlidir; ancak her zarar eden yatırımın da yanlış yatırım olmadığını unutmayın. Kısa vadede zarar eden bir yatırım, uzun vadede kazanç sağlayabilir.

Herkese başarılı bir yatırım hayatı dilerim.Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Bir sonraki yazımızda sigorta konusuna değineceğiz.